Piet Mondriaan kunstwerken
Piet Mondriaan is een belangrijke vernieuwer van de moderne kunst. Hij begint met het schilderen van bomen en landschappen, maar maakte zijn werk steeds abstracter met rechte lijnen en kleuren zoals rood, geel en blauw. In het Kröller-Müller Museum zie je hoe hij stap voor stap toewerkt naar deze herkenbare stijl. Kom kijken en ontdek Mondriaan!
Piet Mondriaan in balans
Piet Mondriaan (1872-1944) was een van Nederlands grootste moderne kunstenaars. Mondriaan komt uit een strenge en traditionele familie. Deze opvoeding zie je terug in het werk van de kunstenaar. De herkenbare Piet Mondriaancompositie is in balans. Mondriaan laat elementen die volgens hem niet in de kunst thuishoren weg. Hij geeft alleen het basisidee van wat kunst is een plek krijgen op het schilderij.
De unieke stijl van Mondriaan
Mondriaans ideeën over kunst zorgen voor een abstracte vorm van schilderkunst die uniek is. Maar voordat hij zijn unieke stijl ontdekt, ontwikkelt hij zich enorm. Hij begint zijn kunstenaarscarrière met impressionistische schilderijen. Daarna ontwikkelt hij zich in het symbolisme en kubisme. De abstracte kunst van Mondriaan die het meest kenmerkend is voor de kunstenaar, maakt hij pas vanaf 1925. Je kent ze wel: de Piet Mondriaancomposities met rood, geel en blauw en zwarte kaders, zoals Compositie met rood, geel en blauw (1927) uit onze collectie.
Piet Mondriaan, Compositie met rood, geel en blauw, 1927
Mondriaan en De Stijl
Op 6 februari 1916 leert Mondriaan kunstenaar Theo van Doesburg kennen. Van Doesburg vraagt Mondriaan om bij te dragen aan een kunsttijdschrift, dat De Stijl gaat heten. De kunstenaars die zich aansluiten bij De Stijl zoeken naar een totaal nieuwe vorm van kunst met als doel een nieuwe moderne maatschappij. Met zijn unieke stijl was Mondriaan voor alle kunstenaars van De Stijl het grote voorbeeld. In het Kröller-Müller Museum vind je veel kunstwerken van De Stijl, met wereldberoemde Mondriaanschilderijen en topstukken van Theo van Doesburg, Gerrit Rietveld en Bart van der Leck.
Piet Mondriaan, Compositie in kleur A, 1917
Het eerste Mondriaan schilderij verworven door Helene
Aan het begin van haar ‘verzamelaarscarrière’ kocht Helene Kröller-Müller aanvankelijk kunstwerken die bij haar persoonlijk in de smaak vielen. Helene is vooral gefascineerd door het werk van Van Gogh en verzamelt een groot aantal werken van de meester. Helenes adviseur H.P. Bremmer maakt haar bekend met het werk van de toen nog tamelijk onbekende kunstenaar. Hij was al een groot bewonderaar.
Later wilde Helene kunst gaan verzamelen voor het grote publiek. In de verzameling ‘tot nut en genot der gemeenschap’ mag de eigen voorkeur van Helene geen rol meer spelen. Toch kon zij haar smaak niet helemaal verhullen. Werk van Bauhaus, een avant-garde kunstopleiding die zich sterk liet inspireren door een avant-garde kunstenaar als Mondriaan, werd niet gekocht. Maar Bremmer zag erop toe dat ook avant-gardistische werken werden verworven. Op advies van hem koopt Helene Tableau no. 1 aan, een van Piet Mondriaans kunstwerken.
Mondriaan en De Stijl
Het tijdschrift De Stijl werd opgericht in 1917 in Leiden, door Theo van Doesburg. Leden Piet Mondriaan en Bart van der Leck zochten naar manieren om een zo groot mogelijke harmonie en universaliteit in de kunst te bereiken. Dit was volgens de kunstenaars alleen te bereiken met het gebruik van geometrische vormen. De vormentaal werd beperkt tot rechthoeken, vierkanten en lijnen. Qua kleurgebruik zien we de drie primaire kleuren rood, geel en blauw terugkomen, aangevuld met wit, grijs en zwart. De strikte geometrie in de abstracte kunst van Mondriaan werd door veel kunstenaars van De Stijl overgenomen. Hij was een enorme inspiratiebron.
Geometrie werd niet alleen toegepast in schilderkunst, maar ook in architectuur, mode, meubels en reclame. Een schoolvoorbeeld is de stoel van Gerrit Rietveld. De ‘nieuwe kunst’ kreeg op deze manier ook een maatschappelijk doel: het moderniseren van de samenleving.
