Restauratie Jardin d’émail van Jean Dubuffet
Jardin d’émail (1974) van Jean Dubuffet is een echte publiekslieveling. Honderdduizenden mensen hebben het kunstwerk in de afgelopen decennia bezocht. Het werk heeft hierdoor, en door weersinvloeden, zwaar te lijden gehad. Na grondig onderzoek werd in 2016 besloten tot een omvangrijke en duurzame restauratie. De restauratie is in mei 2020 afgerond.
Uitdaging
Susanne Kensche leidde dit omvangrijke project als restaurator moderne kunst van het museum. Zij vertelt: 'Jardin d’émail kampt met een aantal fundamentele problemen van onder andere bouwkundige aard. Al vanaf het begin was het onderhoud van het werk een uitdaging en deden zich problemen voor die vooral zichtbaar werden in de verflaag. Het kunstwerk is eigenlijk te beschouwen als een bouwwerk, maar tegelijkertijd is het ook een soort driedimensionaal schilderij; een Rembrandt van beton.'
Intentie van de kunstenaar
De restauratie is succesvol verlopen en in mei 2020 afgerond. De betonstructuur is hersteld en extra verstevigd. Het vernieuwde afwateringssysteem beschermt het werk tegen waterschade. De oorspronkelijke structuur van het oppervlak is met originele technieken, maar met betere materialen en duurzame verf hersteld. Het schilderachtige karakter van de zwarte belijning is hersteld, waarbij de intentie van de kunstenaar voorop stond.
Kijk mee bij de restauratie
Samenwerking
Susanne Kensche: 'Bij vroegere overschilderingen is niet overal het oorspronkelijke zwarte lijnenspel aangehouden. Bij de restauratie is daarom nauw samengewerkt met Fondation Dubuffet in Parijs en met de assistent van de kunstenaar, die in 1974 de zwarte lijnen op Jardin d’émail heeft geschilderd.'
Originele verflaag
Na het weghalen van de werktent is de bijna acht meter hoge ‘boom ’gereinigd. Het bladerdak heeft, als enige onderdeel van het hele kunstwerk, nog de originele verflagen uit 1974. Een belangrijke bron dus voor het gewenste uiterlijk van Jardin d’émail.
Stralend middelpunt
Na vijf jaar onderzoek en restauratie is Jardin d’émail weer het stralende middelpunt van de beeldentuin. De komende vijftig jaar kan iedereen weer volop genieten van dit unieke kunstwerk, een artificiële zwart-witte wereld midden in de natuur. Het is een van de weinige kunstwerken die je mag aan raken en waar je op mag lopen. Een werk dat niet alleen van buitenaf bekeken kan worden, maar dat door bezoekers betreden moet worden om echt te ervaren.
Afwijkende openingstijden
Jardin d'émail is toegankelijk van 1 april tot 1 november, maar alleen als het oppervlak van het werk volledig droog is. Tijdens of kort na neerslag is het werk niet toegankelijk, vanwege het risico op gladheid.
Elke laatste maandag van de maand is het werk gesloten voor onderhoud. Om het kunstwerk zo lang mogelijk in goede staat te houden is regelmatige inspectie, onderhoud en reiniging noodzakelijk. De afvoeren worden bijvoorbeeld schoongemaakt en het hele werk wordt met water afgespoeld en geschrobd. Daarna moet het oppervlak drogen zodat het weer veilig is voor bezoekers.
Jij en Jardin d’émail
Ter ere van de heropening van Jardin d’émail vroegen we onze volgers op social media om hun favoriete herinnering of foto te delen. Het resultaat? Een volle mailbox met prachtige foto’s, familiekiekjes en anekdotes, vanaf de jaren zeventig tot nu.
Meer projecten
Restauratie Kijk Uit Attention van Krijn Giezen
Kijk Uit Attention is een bekend en geliefd kunstwerk in de beeldentuin van het Kröller-Müller Museum. Krijn Giezen (1939-2011) maakte het als een wandeling met uitzicht boven de bomen. Het is speciaal voor deze plek gemaakt en het bekendste werk van deze kunstenaar. Door achteruitgang van vooral de houten delen van het werk, en vragen rondom veiligheid was een restauratie nodig. Hierdoor kunnen bezoekers het weer beleven zoals het bedoeld is.
Restauratie De barmhartige Samaritaan van Vincent van Gogh
De barmhartige Samaritaan (naar Delacroix) was dringend aan restauratie toe. Het olieverfschilderij en de originele lijst stonden al jarenlang hoog op de wensenlijst voor restauratie. Omdat het werk altijd op zaal hangt of uitgeleend is, konden we het niet eerder restaureren. Nu, tussen twee internationale bruiklenen in, hebben we eindelijk de kans om het schilderij te behandelen.
Restauratie Mobile Home for Kröller-Müller van Joep van Lieshout
Mobile Home for Kröller-Müller dateert uit 1995 en heeft op verschillende plekken in de beeldentuin gestaan. Ondanks regulier onderhoud in de afgelopen jaren was door voortdurende blootstelling aan weer en wind en door de complexe materialen op meerdere plaatsen schade en verval zichtbaar. Het polyester was gedegradeerd en er was sprake van afbladdering, scheurvorming, verkleuring en slijtage. Ook was de houten constructie vochtig geworden. Dit veroorzaakte verzwakking en rottende plekken en zorgde voor verzakking van meerdere units. Een ingrijpende restauratie was hoognodig.
