Restauratie Portret van mej. Guurtje van de Stadt van Claude Monet
In 2018 werd Portret van mej. Guurtje van de Stadt van Claude Monet gerestaureerd dankzij de steun van een anonieme Boeker van het Helene Kröller-Müller Fonds. Door het verwijderen van een vergeelde vernislaag kwamen de oorspronkelijke kleuren en details van het schilderij opnieuw naar voren.
Het schilderij vóór en na restauratie
Impressionist
Portret van mej. Guurtje van de Stadt van Claude Monet (1840-1926) dateert van 1871. De Franse schilder verblijft in 1871 vier maanden in Zaandam. In die periode maakt hij 24 Zaanse stadsgezichten en landschappen, en dit ene portret, van de 17-jarige Guurtje van de Stadt. Monet is de voorman van het impressionisme. De kunstenaars van deze beweging willen het vluchtige van het moment op hun doeken vastleggen en houden zich bezig met de werking van licht, kleur en beweging.
Het schilderij tijdens vernisafname, in normaal licht (links) en in ultraviolet-licht (rechts). In de linker onder hoek, in de rechter boven hoek en op het gezicht is de vergeelde en lichtgroen fluorescerende vernis verwijderd.
Restauratie: terughalen van de oorspronkelijke kleuren
De restauratie bestond voornamelijk uit de verwijdering van de sterk vergeelde en glanzende vernis, die de oorspronkelijke koelere kleuren van het schilderij verdoezelde.
Vooral in de achtergrond van het schilderij is het verschil zichtbaar. Deze achtergrond is opgebouwd in twee lagen. De eerste laag is een wat transparant en open geschilderde onderlaag in een warmere tint, waarbij de grondering doorschemert. De tweede laag heeft een hoger dekkend vermogen en is dichter geschilderd, in een meer grijzige tint.
Het contrast tussen beide lagen is na vernisafname duidelijker. Ook de subtiele kleurnuances in de donkere kleding zijn na het verwijderen van de vergeelde vernislaag beter zichtbaar geworden.
Technische foto’s
Voor de restauratie werden technische foto’s van het schilderij gemaakt. Op de doorvallend licht-infrarood opname zijn kleine wijzigingen in de compositie te zien. Het gezicht is door Monet in de uiteindelijke schildering iets meer naar rechts gepositioneerd. De figuur oogt nu slanker doordat haar rechterarm loskomt van het lichaam en de contour van de billen is bijgewerkt.
Het schilderij na restauratie (links) en het schilderij in doorvallend infrarood-licht (rechts)
Uitwisseling met Zaans Museum
Het schilderij was vanaf 12 september 2018 tot en met 3 februari 2019 te zien in het Zaans museum dat toen zijn twintigjarig bestaan vierde. Guurtje van de Stadt was eregast op dit verjaardagsfeest.
De restauratie is mogelijk gemaakt door een anonieme boeker van het Helene Kröller-Müller Fonds.
Meer projecten
Restauratie Kijk Uit Attention van Krijn Giezen
Kijk Uit Attention is een bekend en geliefd kunstwerk in de beeldentuin van het Kröller-Müller Museum. Krijn Giezen (1939-2011) maakte het als een wandeling met uitzicht boven de bomen. Het is speciaal voor deze plek gemaakt en het bekendste werk van deze kunstenaar. Door achteruitgang van vooral de houten delen van het werk, en vragen rondom veiligheid was een restauratie nodig. Hierdoor kunnen bezoekers het weer beleven zoals het bedoeld is.
Restauratie De barmhartige Samaritaan van Vincent van Gogh
De barmhartige Samaritaan (naar Delacroix) was dringend aan restauratie toe. Het olieverfschilderij en de originele lijst stonden al jarenlang hoog op de wensenlijst voor restauratie. Omdat het werk altijd op zaal hangt of uitgeleend is, konden we het niet eerder restaureren. Nu, tussen twee internationale bruiklenen in, hebben we eindelijk de kans om het schilderij te behandelen.
Restauratie Mobile Home for Kröller-Müller van Joep van Lieshout
Mobile Home for Kröller-Müller dateert uit 1995 en heeft op verschillende plekken in de beeldentuin gestaan. Ondanks regulier onderhoud in de afgelopen jaren was door voortdurende blootstelling aan weer en wind en door de complexe materialen op meerdere plaatsen schade en verval zichtbaar. Het polyester was gedegradeerd en er was sprake van afbladdering, scheurvorming, verkleuring en slijtage. Ook was de houten constructie vochtig geworden. Dit veroorzaakte verzwakking en rottende plekken en zorgde voor verzakking van meerdere units. Een ingrijpende restauratie was hoognodig.
